Kırmızı Balon (Le Ballon Rouge,1956)

‘Bir balonun uçmasının ardındaki sebep balonun içindeki gazın havadan hafif olmasıdır’ bilgisine sahipseniz artık büyümüşsünüzdür. Çünkü büyümek bir anlamda bilinmezliğin yarattığı gizemin yerini bilmenin verdiği olgunluğun almasıdır.

Zamanda biraz geriye gidip bir çocuğun (büyümemiş bir insanın) gözleriyle dünyaya bakmayı deneyelim. Bir balon,uçan kırmızı bir balon, bizim için ne ifade ederdi?

Albert Lamorisse Kırmızı Balon (Le Ballon Rouge,1956) adlı kısa filminde bir çocuğun (Pascal) bir balonla kurduğu dostluğu anlatıyor. Film Pascal’ın okula giderken bir kedinin başını okşadıktan sonra  direğe takılmış bir balonu farketmesiyle başlıyor.Okula beraberinde ‘kırmızı balonu’ da götürmesiyle bir dostluğun temelleri atılıyor. Buradaki bağlılık tek taraflı değil; kırmızı balon da Pascal’ın peşini bırakmıyor nereye gitse onunla geliyor, onu takip ediyor. Pascal’ın annesi balonu evde istemeyip balkondan dışarıya bıraktığında dahi kırmızı balon pencreden ayrılmıyor.

Fransız yapımı bu filmde Lamorisse’nin  balonun rengi olarak Fransa bayrağındaki dostluğu, kardeşliği simgeleyen renk olan kırmızıyı seçmesi (bilinçli bir tercih olduğunu düşünüp diyebiliriz ki ) dikkate değer bir ayrıntıdır. Paris sokaklarında beraber gezerken izlediğimiz Pascal ve ‘kırmızı balon’ un hikayesi başlangıçta mutlu bir tablo çizse de kıskançlık , sahip olma duygularının filme yerleştirilmesiyle renk değiştirir.

Diğer çocukların kurdukları ilk tuzaktan kurtulmayı başaran kırmızı balon maalesef ikinci tuzakta yakalanır. Önceleri sadece kırmızı balona sahip olma hırsı gibi görünen bu durum daha sonra kırmızı balonun ölümüne sebep olarak dramatik bir hal alır. Tıpkı emek harcamadan elde edilen her şeyin kaçınılmaz hazin sonu gibi.

Film balona insansı (hatta insanüstü ) özellikler katılmasıyla fantastik öğeler barındırmaktadır. Filmde  stüdyo anlayışının yerine doğal mekan kullanılması ve  amatör oyuncuların oynaması her ne kadar kısa film olsa da ve yer yer fantastik öğeler içerse de biçimsel açıdan ‘Yeni Dalga’ etkisini hissettirmektedir.

Bir kaç sahnesini saymazsak diyalogsuz denebilecek film ‘En İyi Özgün Senaryo’ dalında Akademi ödülünü kazanmışıtr.Ayrıca Cannes Film Festivali’nde kısa film dalında Altın Palmiye ödülünü almıştır.