Senaryoda Diyalog Nasıl Yazılır?

DİYALOG: Etimolojik kökeni Türkçe olan diyalog, en az iki veya daha çok kişinin karşılıklı olarak konuşmasıdır. Düşünceyi takip etmek olarak da anlamlandırılmaktadır. Bir diyalogdan söz etmek için asgari iki unsurun olması gereklidir:

1-Alıcının ve vericinin varlığı
2-İletmek istenilen mesajın varlığı

İletişimde var olan kişisel, görsel veya işitsel işaretlerin yoluyla da diyalog kurulabilmektedir. Diyalogda ulaştırılması istenilen ve belli bir amacı olan mesaj belirli kodların (dil, jargon gibi) aracılığıyla iletilir.

DİYALOG NASIL YAZILIR?

Senaryoda yazılacak diyaloglar, söyleyenin karakterini biçimlendirmesi gerektiği gibi söylenen kişiye de yönelik olması gerekir. Söyleyen kişinin bireyselliğini vurgulaması gereken diyalog aynı zamanda söyleyenin ifade tarzıyla da uyumlu olmalı ve neticesinde senaryonun tamamıyla da uyumu gözetilmelidir. Diyalogların yazımında ruh da yansıtılır, söyleyenin ruh hali muhakkak yansıtılmalı ki duygular karşı tarafa aktarılabilsin ve iç dünyasından bir perde aralanabilsin. Diyaloglarda ekseriyetle karakterin motivasyonu belirtilir ancak bu yapılamıyorsa tam tersi olarak motivasyonun amacının gizlenmesi gerekir. Karakterlerin diğer karakterlerle olan bağı ve ilişkisi diyalogda hissettirilmelidir. Diyalogların hepsi bir bütünü oluşturduğundan, bir önceki konuşmanın devamı veya yeni bir konuşma başlangıcı olacak biçimde bağlantılar da sağlanmalıdır. Diyalogla eylem birbirini doğrulamalıdır bunu diyaloğu yazan kişi muhakkak dikkate almalıdır. Aşırılığa kaçmadan yalnızca gerektiğinde bilgi veya açıklama içermelidir. Gerçekleşmek üzere olan bir şeyin habercisi de olabilir. Aşırı bilgi olmamalı derken izleyici için de yeterince açık ve anlaşılır olmayı ihmal etmeden yazmak gerekir.

SENARYODA DİYALOG: Esasında senaryoyu yazmak çok kolay olmamakla birlikte, senaryo yazmanın en zor bölümlerindendir etkileyici bir diyalog yaratmak. Diyaloglar gerçek hayat konuşması olmadığı gibi, ekranda duyulduğunda gerçek hayat konuşmasıymış gibi gelebilir. Ancak karakterlere gerçekten odaklanıldığında senaryo diyaloğunun daha öz olduğunu anlamak mümkündür. Senaryoda diyalog yazabilmek için bazı anahtar kurallar bulunmaktadır. Bu anahtar kurallar doğru atmosferi yaratmasıyla hikâyeyi hareketlendirdiği gibi hikayeyi de anlatmadan şekillendirmeye yardımcı olur.

Diyalog, duyguları açıklamadan nakledebilmelidir; izlediğiniz bir filmi düşününce filmdeki karakterlerin ekranda gördüğünüz imajını hatırlarsınız elbet. Diyalogları düşünseniz de sözleri ister istemez hatırlayamazsınız. Bu sebeple diyalog yazmanın en mühim kısmı da satırları kısa tutmaktan geçer. Yeni senaryo yazmaya başlayanlar için en zor durum, duyguları harekete geçirerek, hikayeyi olay örgüsü anlatmadan ilerletmeye ilişkin diyalogları yazmaktır. Zorunlu açıklamalar ancak karakterin hikaye veya olayı açıkladığı bölümlerdir. Diyalogları kısa tutmanın ilginç bir yazım şekli olmadığını bilmek gerekir, kısa yazmaya odaklanma yerine diyaloğu katı yaparak, laf kalabalığını keserek yeterli olacak bilgiyi ulaştırın kâfi gelecektir. Tabi kısa diyalog iyidir derken, iyi diyalog yazma da onu yalnızca kısa tutmak değildir tabi ki. Diyaloglardaki alt metinlerin kelimelerin arkasındaki gizli anlamları olduğu bilinmeli ve bu durum diyaloglara kısa ve özlü ifadelerle, akıcılığı kesmeyen bir dille aktarılmalıdır.

Anlamlı ve ilginç diyaloglar yazmak elbette kolay iş değildir. Bunun için iki metot kullanılabilir. İlkin diyaloğu yazdıktan sonra, onu tekrar yazmayı deneyin. Kelimelere bakarak ona daha ilginç bir şekle çevirmenin yollarını düşünün, dilinin daha da öz halde olması için gereksiz bulduğunuz sözcükleri elemeyi unutmayın. İkinci metot olarak ise yazdığınız diyaloğunuzu sesli okumak. Yazdıklarınızın kulağa nasıl geldiğini dinleyerek okuyun. Dilinizden kolayca akıp akmadığına, garip olup olmadığına bir bakın. Sahneyi nasıl ilerletiyor? Karakterleri ortaya çıkarıyor mu? Gereksizlik var mı? Gereksiz bir durum fark ederseniz onu sildiğinizde hikaye etkilenir etkilenmez mi diye inceleyebilirsiniz. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde, senaryonun fikri kadar diyaloğunun da ilginç ve tesirli olmakla birlikte, diyaloğun öz yazılması gerektiği ortaya çıkmaktadır.